Finansal Piyasalar Nedir
Trading kârının nereden geldiğini anlayın
Piyasa aslında basit
Finansal piyasa, varlıkların alınıp satıldığı bir yerdir: dövizler, hisse senetleri, emtialar, kripto paralar. Tıpkı sıradan bir pazar gibi, ama sebze yerine burada para ve varlıklar vardır. Bir kapalı çarşı hayal edin. Satıcı daha yükseğe satmak, alıcı daha ucuza almak ister. Anlaştıklarında bir işlem gerçekleşir. Finans dünyasında buna "emir verme" (veya "emir yürütme") denir. Sıradan bir mağazadan temel farkı: burada fiyat SABİT DEĞİLDİR. Kaç kişinin almak, kaç kişinin satmak istediğine bağlı olarak her saniye değişir.
4 ana piyasa
Forex
Döviz piyasası. Para birimi takası — EUR/USD, GBP/JPY. Günlük hacim $7.5 trilyon. Dünyanın en büyük ve en likit piyasası. 24/5 açık.
Hisse Senedi Piyasası
Şirket hisseleri — Apple, Tesla, Amazon, Google. Bir işletmede pay satın alırsın. Borsa saatlerine göre çalışır (NYSE, NASDAQ).
Emtia Piyasası
Hammadde: petrol (Brent, WTI), altın (XAU/USD), gümüş, doğal gaz, buğday. Jeopolitik ve mevsimselliğe güçlü bağımlıdır.
Kripto Paralar
Bitcoin, Ethereum, Solana. En volatil piyasa. Tatilsiz 24/7 çalışır. Yüksek risk — yüksek getiri.
Fiyat nasıl oluşur
Herhangi bir varlığın fiyatı tek bir temel yasayla belirlenir: arz ve talep. Talep, bir varlığı mevcut fiyattan ALMAYA hazır insanların sayısıdır. Arz ise SATMAYA hazır olanların sayısıdır. Alıcılar satıcılardan fazla olduğunda → talep artar → fiyat YÜKSELİR. Satıcılar alıcılardan fazla olduğunda → arz artar → fiyat DÜŞER. Trading'de HER ŞEYİ hareket ettiren tek yasa budur. Tüm göstergeler, formasyonlar ve stratejiler yalnızca dengenin nereye kayacağını tahmin etmenin yollarıdır.
Fiyat nasıl hareket eder
Kaydırıcıları hareket ettir ve fiyatın nasıl değiştiğini gözlemle
Piyasada kimler işlem yapar
Piyasada farklı "güce" sahip farklı katılımcılar vardır:
Piyasa katılımcıları
| Kim | Etki | Ne yapar |
|---|---|---|
| 🏦 Merkez bankaları | Devasa | Faiz oranlarını belirler, para basar. Fed başkanının tek bir tweeti piyasaları yüzlerce puan hareket ettirir. |
| 🏢 Ticari bankalar | Büyük | Müşteriler ve kendi işlemleri için döviz alım satımı yapar. JP Morgan, Goldman Sachs. |
| 🦈 Hedge fonları | Orta-büyük | $1-100 milyar sermayeli agresif spekülatörler. Algoritmalar ve içeriden analiz kullanırlar. |
| 📱 Aracı kurumlar (brokerlar) | Orta | Aracılar. Sana piyasaya erişim sağlarlar. Pocket Option, Binomo, IQ Option. |
| 👤 Bireysel yatırımcılar | Minimum | Sen ve ben. Milyonlarcayız ama tek başına hiçbirimiz fiyatı etkilemez. |
Fiyat hareketlerinden nasıl kâr edilir
Üç ana yol vardır: 1. Ucuza al — pahalıya sat (klasik) 2. Pahalıya sat — ucuza al (açığa satış) 3. Yönü tahmin et — ikili opsiyonlar Klasik trading'de (Forex, hisseler) bir varlık alır ve değer kazanmasını beklersiniz. İkili opsiyonlarda ise sadece tahmin edersiniz: yukarı mı, aşağı mı. Daha basittir — ama riskler farklıdır. Bunun ayrıntıları bir sonraki derste.
En önemli şeyi unutmayın: piyasa bir kumarhane değildir. Verileri en iyi analiz edenin kazandığı bir arenadır. Öğrenmeden ve stratejisiz hiçbir şans yoktur.
Kendini test et
4 soru. Dersi geçmek için 3+ doğru gerekli.